Rękopis

Rękopis (manuskrypt) to zapisany odręcznie tekst, niepowtarzalne dzieło o indywidualnych cechach. Najdawniejsze rękopisy to:

•    inskrypcje na kamieniu np z kultury Vinča od 7500 lat temu
•    na tabliczkach glinianych
•    chińskie na skorupach żółwia lub ryte w metalu
•    egipskie na zwojach papirusowych
W innych znaczeniu jest to każdy tekst zapisany za pomocą ołówka, atramentu, tuszu. W średniowieczu powielaniem rękopisów zajmowali się mnisi – ruch ten zapoczątkował Kasjodor – fundując klasztor w Vivarium. Ważne rękopisy średniowieczne zdobiono iluminacjami. Najstarsze europejskie rękopisy iluminowane pochodzą z VIII w., w Polsce z XI w. Przykłady polskich zabytków tego typu to m.in. Ewangeliarz gnieźnieński, Złoty kodeks pułtuski (Ewangeliarz płocki), Sakramentarz tyniecki, Kazania świętokrzyskie.